Dziedziczenie nieruchomości przez lata wiązało się z licznymi formalnościami, wizytami w sądzie oraz długim oczekiwaniem na uregulowanie stanu prawnego. Dla spadkobierców oznaczało to nie tylko stres, ale również problemy z dalszym dysponowaniem odziedziczonym majątkiem. Najnowsze zmiany w przepisach mają to zmienić. Nowelizacja prawa o notariacie oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece upraszcza procedury, skraca czas oczekiwania na wpis do księgi wieczystej i przenosi część obowiązków na notariuszy.
Jedną z najważniejszych zmian jest uproszczenie procedury wpisu spadkobiercy do księgi wieczystej. Dotychczas proces był kilkuetapowy. Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia notariusz zawiadamiał sąd, który wpisywał jedynie wzmiankę o toczącym się postępowaniu. Dopiero po złożeniu odrębnego wniosku przez spadkobiercę sąd wydawał kolejne postanowienie, wpisując nowego właściciela nieruchomości.
Od marca bieżącego roku procedura została uproszczona. Sąd rozstrzyga sprawę jednym postanowieniem, dzięki czemu znacznie szybciej dochodzi do ujawnienia nowego właściciela w księdze wieczystej. To szczególnie ważne dla osób planujących sprzedaż odziedziczonego mieszkania, ustanowienie hipoteki czy zaciągnięcie kredytu zabezpieczonego nieruchomością.
Notariusz przejmuje część formalności
Dużym ułatwieniem dla spadkobierców jest rozszerzenie kompetencji notariuszy. Do tej pory osoba dziedzicząca nieruchomość musiała samodzielnie przygotować i złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej, co często wiązało się z dodatkowymi wizytami w sądzie oraz ryzykiem popełnienia błędów formalnych.
Obecnie notariusz może przesłać elektroniczny wniosek do sądu już podczas sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia. Oznacza to, że większość formalności zostaje załatwiona w jednym miejscu. Profesjonalne przygotowanie dokumentów zmniejsza ryzyko pomyłek, a elektroniczny obieg dokumentów powinien przyspieszyć rozpoznawanie spraw przez sądy wieczystoksięgowe.
Więcej informacji już na etapie protokołu
Nowelizacja zmienia również zasady sporządzania protokołu dziedziczenia. Notariusz ma obowiązek ustalić, czy w skład spadku wchodzą prawa związane z nieruchomościami znajdującymi się w Polsce. Dotyczy to między innymi prawa własności, użytkowania wieczystego oraz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Informacje te zostają wpisane do protokołu już na początku postępowania, co pozwala sprawniej przygotować dokumentację potrzebną do wpisów w księdze wieczystej.
Korzyści dla rynku nieruchomości
Szybsze aktualizowanie ksiąg wieczystych zwiększa bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. Kupujący, banki oraz inni uczestnicy rynku szybciej uzyskują pewność, kto jest właścicielem nieruchomości.
Ułatwienia dotyczą również rozliczeń podatkowych związanych ze spadkami i darowiznami. Zniesiono obowiązek przedstawiania zaświadczenia z urzędu skarbowego podczas sprzedaży lub obciążania majątku otrzymanego nieodpłatnie od najbliższej rodziny. W praktyce oznacza to mniej dokumentów wymaganych przy sporządzaniu aktu notarialnego.
Wprowadzone zmiany oznaczają przede wszystkim mniej formalności, krótszy czas oczekiwania na zakończenie postępowań oraz sprawniejsze uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości. Dla spadkobierców przekłada się to na prostsze przeprowadzenie całej procedury, a dla rynku nieruchomości – na większą przejrzystość i bezpieczeństwo obrotu.
